Làm việc với HĐND TP HCM một ngày trước, bác sĩ Nguyễn Duy Long, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu TP HCM cho biết trong số 23 người nghỉ việc có 6 bác sĩ, 6 điều dưỡng, một y sĩ, một kỹ thuật viên, 3 lái xe và 6 bảo vệ. Hiện trung tâm còn 16 bác sĩ, 60 điều dưỡng, 12 y sĩ, 22 lái xe và 11 xe cấp cứu cùng 24 trạm vệ tinh đặt tại các bệnh viện trên toàn thành phố. Trung tâm chuyên trách hoạt động cấp cứu ngoại viện, tức tiếp cận hiện trường, sơ cứu nạn nhân và vận chuyển đến các bệnh viện phù hợp gần nhất.

Bác sĩ Long phân tích, nguyên nhân nhiều y bác sĩ nghỉ việc là thu nhập thấp, không có điều kiện phát triển nghề nghiệp và môi trường làm việc nguy hiểm. Cụ thể, hoạt động cấp cứu tại trung tâm cũng như các trạm vệ tinh đều lỗ. Điển hình, khoảng 30% trường hợp khi xe cấp cứu đến hiện trường thì bệnh nhân đã được chuyển đi, gần 3.000 ca cấp cứu không được trả tiền, bảo hiểm y tế chưa hỗ trợ thanh toán cấp cứu ngoại viện…

Thu nhập của nhân viên trung tâm hiện thấp nhất 1,6 triệu đồng một tháng, bác sĩ chỉ khoảng 4-6 triệu đồng. Lương giám đốc trung tâm cũng chỉ khoảng 8 triệu đồng. Ngoài thu nhập cơ bản thì hầu như họ không còn nguồn kinh tế nào khác. Bác sĩ cấp cứu 115 lại không được cấp giấy chứng chỉ hành nghề để có thể làm phòng mạch ngoài giờ.

Môi trường làm việc của y bác sĩ cấp cứu cũng khá nguy hiểm, trải rộng trên nhiều địa bàn, nhiều ca bệnh liên quan đến tai nạn, đánh nhau, say xỉn do bia rượu… Bác sĩ cấp cứu ngoại viện tập trung xử trí ban đầu nạn nhân, không có cơ hội làm việc hay điều trị bệnh nhân trong môi trường bệnh viện để nâng cao tay nghề.

Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM hoạt động độc lập từ năm 2014, hiện cơ sở vật chất, phương tiện vẫn chưa hoàn thiện. Nguồn nhân lực tại trung tâm chưa đáp ứng nhu cầu cấp cứu của người dân, trong khi đó số cuộc gọi 115 những năm qua tăng nhanh. Trong 3 năm 2015, 2016, 2017, số cuộc gọi cấp cứu tăng nhanh, lần lượt 8.787 lên 15.219 rồi 20.827 cuộc. 

Một trường hợp cấp cứu người rơi từ lầu 4 ngay tại hiện trường vào ban đêm do Trung tâm Cấp cứu TP HCM đảm nhận. Ảnh: 115.

Kíp y bác sĩ 115 cấp cứu một nạn nhân rơi từ lầu 4 xuống đất. Ảnh do 115 cung cấp.

Phó giáo sư Tăng Chí Thượng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM cho biết để giải quyết vấn đề nguồn nhân lực, cần sớm triển khai lực lượng “chuyên viên cấp cứu ngoại viện” Paramedic. Lực lượng này không phải là bác sĩ, y sĩ hay điều dưỡng. Các bác sĩ, điều dưỡng được đào tạo theo hình thức nội viện, trong khi môi trường ngoài bệnh viện đòi hỏi quy trình xử trí, trang thiết bị phải khác. Các Paramedic không chỉ giúp tăng hiệu quả cấp cứu, đúng chuyên môn mà còn góp phần tránh lãng phí nguồn lực bác sĩ. Hiện Việt Nam chưa có mã đào tạo bác sĩ cấp cứu, đang đợi Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp. 

Hiện nay việc nhận cấp cứu, bố trí xe cứu thương đều được thực hiện thủ công với nhiều khâu không cần thiết, khiến xe cấp cứu đến hiện trường chậm trễ. Mục tiêu hàng đầu của TP HCM là sớm xây dựng trung tâm cấp cứu với hệ thống điều hành thông minh, ứng dụng tối đa công nghệ thông tin. Nhân viên vừa tiếp nhận cuộc gọi vừa vận hành màn hình vi tính để sàng lọc thông tin cần thiết theo các câu hỏi và tư vấn cho người gọi. Thông tin đồng thời được mã hóa và chuyển sang bộ phận điều hành để vận hành các xe cứu thương nhanh chóng đến hiện trường. 

Bà Thi Thị Tuyết Nhung, Trưởng Ban Văn hóa Xã hội, HĐND TP HCM chỉ đạo giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 báo cáo đầy đủ hơn về vấn đề tài chính, những vướng mắc, kiến nghị để gửi thành phố xem xét. Sở Y tế TP HCM cũng làm việc với Bộ Giáo dục Đào tạo, Bộ Y tế để cấp mã ngành đào tạo về cấp cứu ngoại viện.

Lê Phương